Pomnik niezgody

Zdaniem Instytutu Pamięci Narodowej już trzy lata temu rzeszowski pomnik Walk Rewolucyjnych powinien być wyburzony, bo symbolizuje komunizm. Sprzeciwiają się temu rzeszowianie, Tadeusz Ferenc, prezydent miasta i przedstawiciele Stowarzyszenia Historyków Sztuki. Fundacji Rzeszowskiej zależy na wpisaniu tego monumentu do rejestru zabytków, dzięki czemu pomnik nie mógłby być wyburzony. Niestety, od 2018 r. konserwator zabytków nie podjął decyzji, czy pomnik jest zabytkiem.
To już drugi raz, gdy wojewódzki konserwator nie rozpatrzył wniosku o wpisaniu monumentu do rejestru zabytków. Wcześniejsza decyzja konserwatora o nie wpisaniu na listę obiektów chronionych została unieważniona przez ministra kultury.
Iluzoryczny wpis do rejestru
Sprawą pomnika zajmowała się Beata Kot, wojewódzki konserwator zabytków, która po 10-miesięcznym postępowaniu odmówiła wpisu do rejestru zabytków. – Taki wpis będzie iluzoryczny – stwierdziła – bo opieka nad zabytkiem obciąża głównie jego właściciela i rodzi obowiązki po ich stronie. Do tego stanowiska w 2019 r. odniósł się Bartłomiej Gancarczyk, przedstawiciel Fundacji Rzeszowskiej. Jego zdaniem z uzasadnienia w sprawie odmowy wpisu do rejestru zabytków wynika, że konserwator i jego zastępca nigdy nie widzieli pomnika na oczy. Teraz trwa wznowione postępowanie w sprawie monumentu. Obecnie pomnik stoi na terenie działki należącej do ojców bernardynów, ale oni nie wypowiadają się na temat obelisku. Nieoficjalnie jednak, chcieliby żeby tego obiektu z czasów PRL-u nie było. – Jeszcze w kwietniu 2018 r. złożyliśmy wniosek do wojewódzkiego konserwatora zabytków o wpisanie pomnika Walk Rewolucyjnych do rejestru zabytków – powiedział Bartłomiej Gancarczyk z Fundacji Rzeszowskiej. – W czerwcu br. spotkałem się z Bartoszem Podubnym, zastępcą wojewódzkiego konserwatora zabytków i zdałem mu pytanie: Czy wszczęto postępowanie w sprawie tego wpisu. Jednak nie otrzymałem konkretnej odpowiedzi. Nie rozumiem też, dlaczego pomnik uznano jako ruchomość, zamiast nieruchomość. Postępowanie przedłużono i nie wiadomo ile potrwa – dodaje.
Do ponownego rozpatrzenia
Od zastępcy wojewódzkiego konserwatora zabytków otrzymaliśmy wyjaśnienia w sprawie pomnika Walk Rewolucyjnych. – Na decyzję wojewódzkiego konserwatora zabytków odmawiającego wpisu do rejestru pomnika Fundacja Rzeszowska wniosła odwołanie – poinformował nas Bartosz Podubny. – W jego wyniku minister kultury i dziedzictwa narodowego postanowieniem z 18 kwietnia 2019 r. stwierdził, że sprawa zakwalifikowania pomnika jako zabytku ruchomego nie jest tak jednoznaczna jak przedstawia to wnioskodawca (czyli Fundacja Rzeszowska – przyp. red.). Dlatego sprawę trzeba ponownie rozpatrzyć – wyjaśnia. Przedstawiciel Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków Delegatura w Rzeszowie dodał, że w tym urzędzie trwa opracowanie tego zagadnienia. Prowadzone są też działania, mające na celu zgromadzenie dokumentów z czasu powstania pomnika. Wymaga to – jak twierdzi Podubny – rozbudowanej i czasochłonnej kwerendy archiwalnej w różnych instytucjach. W związku z zastaną w bieżącym roku sytuacją epidemiczną i częściowym zamknięciem m.in. archiwów państwowych, nie było możliwości zakończenia tej kwerendy. – W związku z tym Urząd Ochrony Zabytków nie może przesądzać w kwestii wpisania pomnika do rejestru zabytków, jak również terminu jego rozstrzygnięcia – tak brzmi oficjalny komunikat zastępcy wojewódzkiego konserwatora zabytków.
pr

• Polecane
• Rzeszów