Profilaktyczna mastektomia na koszt państwa tylko na papierze

PODKARPACIE. Zgodnie z Narodowym Programem Zwalczania Chorób Nowotworowych, kobiety, u których wykryto mutacje genu BRCA1 i/lub BRCA2, mogą na koszt państwa usunąć piersi, aby uniknąć choroby. NFZ jednak za to nie płaci.

Na papierze zabieg istnieje, nie istnieje jednak taka procedura w koszyku świadczeń gwarantowanych. – Żeby NFZ zrefundował usunięcie piersi, musi być rozpoznanie onkologiczne – mówi Marek Jakubowicz, rzecznik POW NFZ w Rzeszowie. W praktyce jeżeli taka sytuacja zaistnieje, chirurdzy robią takie zabiegi… naginając fakty. Diagnozują, że wykryto u pacjentki jakieś zmiany nowotworowe i wykonują mastektomie, a potem rozliczają ją w ramach leczenia onkologicznego. Fundusz nazywa to oszustwem, ale ani NFZ, ani Ministerstwo Zdrowia nie dają odpowiedzi, jak to robić inaczej.

Angelina Jolie, wiedząc, że jest nosicielką mutacji genowej zwiększającej ryzyko zachorowania na raka piersi, zdecydowała się na profilaktyczną mastektomię, czyli usunięcie obu piersi. Badania genetyczne mogące wykryć mutację genu BRCA1, BRCA2 można zrobić w obu ośrodkach onkologicznych w Rzeszowie i Brzozowie. Czy każda kobieta może zrobić test genetyczny?

Odpłatnie badania nie zrobisz
– Bezpłatne testy na obecność mutacji genowej są skierowane do osób, które: zachorowały na raka piersi przed 40. rokiem życia; u których są mnogie zachorowanie na raka piersi i/lub jajnika w rodzinie; mają obustronnego raka piersi; na raka sutka zachorował mężczyzna lub gdy jest już potwierdzona obecność mutacji w rodzinie – mówi dr Monika Łączyńska-Madera, specjalista ginekolog-położnik, onkolog-radioterapeuta z Podkarpackiego Ośrodka Onkologicznego w Rzeszowie.

Do pobrania krwi kwalifikuje się pacjentów na podstawie ankiety, którą należy wypełnić w placówce. Często pacjenci leczeni tutaj otrzymują też zaproszenie do wykonania testu. Nie można jednak wykonać odpłatnego testu genetycznego, jeżeli jesteśmy zdrowi i jedynie boimy się zachorowania.

Jakie nowotwory wykaże test?
Opracowano już test na raka jelita grubego, raka piersi i raka jajnika. W zależności od tego, jaki nieprawidłowy gen wykryto testem, ich nosiciele powinni zrobić określone badania. Może to być np.: kolonoskopia, mammografia, USG piersi, rezonans piersi, badanie ginekologiczna, badanie poziomu Ca125, PSA. Oprócz profilaktyki możliwa jest także np. chemioprewencja, czyli zapobiegawcze zażywanie leków zmniejszających ryzyko zachorowania.

Anna Moraniec

• Region