Przy Grunwaldzkiej stanie Brama Sandomierska?

RZESZÓW. Władze miasta chcą symbolicznie przywrócić budowlę z okresu Spytka Ligęzy.

Zakończył się już remont ulicy 3 Maja, a w 2018 r. i w 2019 r.  rewitalizowane będą dwie sąsiednie ulice: Kościuszki i Grunwaldzkiej. Na tej ostatniej ulicy władze miasta chcą postawić Bramę Sandomierską. Taka historyczna budowla ostatnio na ulicy Grunwaldzkiej stała w XIX wieku.

Dwa wieki temu niedaleko wylotu w kierunku obecnej ulicy Kościuszki stała brama miejska. Wyglądała jak nieduży domek. Postawiono ją na jednej z najstarszych ulic w Rzeszowie. Kiedyś była to droga w kierunku Sandomierza i dlatego nazwano ją aleją Sandomierską. W 1910 roku z okazji obchodów 500-lecia bitwy pod Grunwaldem zmieniono jej nazwę na ul. Grunwaldzką.

Dwadzieścia lat temu podczas jej remontu w miejscu, gdzie stała miejska brama zwana sandomierską, innym kolorem kostki brukowej zaznaczono lokalizację tej budowli. Jednak jeżeli Brama Sandomierska zostałaby wiernie odtworzona, to zablokowana byłaby ulica Grunwaldzka. Brama wygląda jak domek i zajęłaby prawie całą szerokość ulicy, i nie dałoby się nią przejechać.

Rewitalizację ulicy Grunwaldzkiej i położenie nowej nawierzchni zaplanowano na 2019 r. Prawdopodobnie więc za dwa lata stanęłaby tam Brama Sandomierska.

– Prezydent chce postawić na ulicy Grunwaldzkiej Bramę Sandomierską, bo miałaby być to pamiątka miejsca, gdzie kiedyś kończył się Rzeszów – informuje Maciej Chłodnicki, rzecznik prasowy prezydenta Rzeszowa. – Na razie to pomysł i nie ma jeszcze konkretnych planów. Raczej nie będzie to rekonstrukcja historycznej budowli, a symboliczna konstrukcja przypominająca dawną bramę.

Jak dokładnie wyglądała Brama Sandomierska nie wiadomo i dokładna rekonstrukcja tej budowli nie jest możliwa. Znany jest jedynie przekaz ikonograficzny, ale to za mało, żeby dosłownie odtworzyć bramę.

***
Brama Sandomierska została wybudowana w Rzeszowie za czasów Mikołaja Spytki Ligęzy na przełomie XVI i XVII wieku. W tym okresie stała na ówczesnej ulicy Sandomierskiej (późniejsza Grunwaldzka). Rozebrana została przez Austriaków podczas zaborów w XIX wieku. Jedyny wizerunek tej historycznej budowli widać na planie Rzeszowa, który w 1762 roku narysował Karol Henryk Wiedemann.

Mariusz Andres

• Rzeszów