Tadeusz Ferenc nie chce pomnika Rzezi Wołyńskiej

RZESZÓW, PODKARPACIE. Trwają prace nad kolejnym dziełem Andrzeja Pityńskiego.

W Gliwicach odlewany jest pomnik Rzezi Wołyńskiej autorstwa światowej sławy polskiego rzeźbiarza, prof. Andrzeja Pityńskiego. Artyście zależy, by pomnik stanął na Podkarpaciu. Rzeszów odmówił.

Prof. Pityński spotkał się pod koniec ub. roku z prezydentem Rzeszowa, Tadeuszem Ferencem, w sprawie lokalizacji pomnika wołyńskiego w stolicy województwa. Z naszych nieoficjalnych informacji wynika, że prezydent Rzeszowa nie wyraził zainteresowania ideą takiego uczczenia ofiar rzezi wołyńskiej.

Na koszt weteranów
Pomnik prof. Pityńskiego jest monumentalny, ma 14 metrów wysokości. Odlewany jest w brązie, ma stanąć na cokole z granitu o wysokości 1,5 metra. Monument w całości zostanie sfinansowany przez Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, SWAP-Okręg 2 w Nowym Jorku.

Pomnik składa się z trzech elementów. Centralnie widzimy orła w koronie. Na jego rozpostartych skrzydłach artysta umieścił nazwy miejscowości, w których UPA dokonała mordów na Polakach; w jego piersi jest wycięty krzyż, zaś w środku dostrzegamy dziecko nabite na trójzębne widły. W symboliczny sposób nawiązują one do ukraińskiego tryzuba, który dla Polaków na Wołyniu oznaczał śmierć. U jego podstawy artysta umieścił naturalnej wielkości postacie: ojca, matki z niemowlęciem, chłopca i dziewczynki, a za nimi fragment ogrodzenia ze sztachetami, na które wbite są trzy główki dziecięce, a czwarta leży obok płotu na ziemi. Postaci otoczone są abstrakcyjnymi płomieniami stanowiącymi jednocześnie podstawę kompozycji rzeźbiarskiej pomnika.

Autor pierwszego pomnika Żołnierzy Wyklętych
Andrzej Pityński pochodzi z Ulanowa. Od 1979 pracuje w Johnson Atelier – Technical Instytute of Sculpture w New Jersey, który kształci rzeźbiarzy z całego świata. Od 1980 r. jest tam dyrektorem czterech wydziałów.

Jego najbardziej znanym dziełem jest Pomnik Katyński w Jersey City (1991), który przedstawia żołnierza ze związanymi z tyłu rękami i wbitym w plecy bagnetem nasadzonym na karabin. Innym wybitnym dziełem artysty jest pierwszy na świecie pomnik dedykowany Żołnierzom Wyklętym (gdy nie byli jeszcze tak nazywani) – stojący w Bostonie od 1983 roku monument Partyzanci I. W Stalowej Woli stoi  „Patriota” (2011). W Olsztynie ma stanąć pomnik Pityńskiego upamiętniający ofiary katastrofy smoleńskiej.

Piotr Samolewicz

• Rzeszów