Produkuje insulinę, dzięki której do komórek organizmu przenika glukoza – źródło energii potrzebnej im do życia. Wytwarza też enzymy trawiące tłuszcze, białka i cukry.
Ból występujący w śródbrzuszu i okolicy lewego podżebrza, pojawiający się nagle, przybierający charakter przeszywający, promieniujący do pleców jest charakterystyczny dla ostrego zapalenia trzustki (OZT).
– Najczęstszą przyczyną ostrego zapalenia trzustki są choroby dróg żółciowych (kamica oraz zwężenia brodawki Vatera). Stanowią one ok. 40 – 50 proc. wszystkich przypadków zachorowań na OZT. Na drugim miejscu wśród chorych znajdują się osoby nadużywające alkoholu – 3040 proc. Alkohol ulega rozkładowi z wytworzeniem aldehydu i kwasu octowego, które uszkadzają trzustkę. Rzadziej zapalenie mogą wywołać niektóre leki, jak np. antybiotyki, leki przeciwpadaczkowe, immunosupresyjne, przeciwwirusowe oraz zakażenia wirusowe (świnka, wirusowe zapalenia wątroby, HIV) – mówi dr hab. n. med. prof. UR Krzysztof Gutkowski, kierujący Klinicznym Oddziałem Gastroenterologii i Hepatologii w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym im. F. Chopina w Rzeszowie. – Do ważnych czynników ryzyka należą także zaburzenia gospodarki lipidowej. Wysokie stężenie tłuszczów w surowicy krwi, szczególnie trójglicerydów, może wywołać chorobę.
Długotrwałe działanie czynnika uszkadzającego prowadzi zazwyczaj do rozwoju przewlekłego zapalenia trzustki. Należy także wspomnieć o genetycznie uwarunkowanych zapaleniach, autoimmunologicznym zapaleniu trzustki, jak również o nowotworach tego organu.
Objawy mogą przybierać różne manifestacje
Jeśli dojdzie do wybiórczego uszkodzenia komórek odpowiedzialnych za regulację gospodarki glukozą, to u chorego rozwiną się objawy cukrzycy. Przebieg tej choroby może być w początkowych stadiach zupełnie niezauważalny przez pacjenta. Symptomami może być wzmożone pragnienie (tzw. polidypsja), wzmożony apetyt (tzw. polifagia) oraz duża objętość oddawanego moczu (tzw. poliuria). Innymi słowy – pacjent dużo zjada, dużo pije, oddaje duże ilości moczu i traci masę ciała. Spadek wagi wynika z utraty z moczem glukozy, która jest podstawowym źródłem energii – mówi profesor.
Jeśli uszkodzenie dotyczy komórek produkujących sok trzustkowy, wówczas wiodącym objawem jest ból w nadbrzuszu, często promieniujący do okolicy przykręgosłupowej. Dolegliwości bólowe wynikają z faktu, iż uwolniony sok trzustkowy powoduje „samotrawienie” trzustki i otaczających ją tkanek. Taki stan nazywamy ostrym zapaleniem trzustki. Często we wczesnym okresie ostrego zapalenia u pacjentów wstępują nudności, wymioty, gorączka, a w zapaleniach o ciężkim przebiegu puchlina brzuszna i płyn w jamach opłucnowych.
Innym niepokojącym objawem, przemawiającym za poważną chorobą trzustki jest żółtaczka, której nie towarzyszą dolegliwości bólowe. W takim przypadku należy brać pod uwagę obecność zmiany rozrostowej (nowotworowej) w obrębie głowy trzustki. Jeśli wstąpi zażółcenie powłok ciała przebiegające z bólem, gorączką i wzrostem aktywności enzymatycznych wykładników uszkodzenia trzustki, to istnieje wysokie prawdopodobieństwo kamicy żółciowej przewodowej, jako przyczyny zapalenia. Istotą tej choroby jest utworzenie złogu (kamienia) w przewodzie, który wyprowadza żółć z wątroby. Ujście tego przewodu znajduje się w tym samym miejscu, w którym do dwunastnicy uchodzi przewód trzustkowy. Złóg utrudnia lub zupełnie uniemożliwia wypływ żółci z wątroby jak również soku trzustkowego z trzustki. Wzrost ciśnienia soku trzustkowego w pęcherzykach i przewodach pęcherzykowych powoduje ich pękanie, a uwolnione enzymy trzustkowe po aktywacji uszkadzają trzustkę.
Anna Moraniec
Trzustka – niepozorny lecz ważny organ added by Redaktor on
View all posts by Redaktor →