Upamiętniono jednego z członków „Grupy Ładosia”

Prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Karol Nawrocki odsłonił tablicę upamiętniającą Chaima Yisroela Eissa, członka „Grupy Ładosia”, zajmującej się w czasie II wojny światowej organizacją i produkcją nielegalnych paszportów osób
z krajów latynoamerykańskich. Przekazywane Żydom dokumenty istotnie zwiększały szansę na przeżycie na terenach okupowanych przez Rzeszę Niemiecką.

Chaim Yisroel Eiss (1876 –
– 1943) urodził się w Ustrzykach w ortodoksyjnej rodzinie żydowskiej. Miał dziesięcioro rodzeństwa, z których żadne nie dożyło wieku dorosłego. Imię Chaim, oznaczające „życie” ma charakter symboliczny – zostało Eissowi nadane jako jedynemu dziecku, które przeżyło. Do Szwajcarii przybył w 1900 roku, by rozpocząć studia. W czasie I wojny światowej pomagał uchodźcom. Aktywnie działał w społeczności żydowskiej – był jednym z założycieli i liderów międzynarodowej organizacji politycznej Agudat Israel. Zdobyte kontakty wykorzystywał w czasie II wojny światowej, by ratować Żydów skazanych przez Niemców na zagładę.
Nawiązawszy współpracę z dyplomatami z polskiego poselstwa w Bernie stworzył sieć przemytu paszportów do gett znajdujących się na terenie okupowanej Polski. Współfinansował działania „Grupy Ładosia”, zdobywał listy z nazwiskami Żydów, dla których przygotowywane były dokumenty oraz zdjęcia niezbędne do wystawienia paszportów.
22 listopada, w Ustrzykach Dolnych odsłonięto pamiątkową tablicę poświęcona Chaimowi Eissowi. Została zamontowana we wnętrzu Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej, którą wybudowano na fundamentach synagogi. Synagoga zbudowana w pierwszej połowie XIX wieku została doszczętnie zdewastowana przez Niemców w czasie II wojny światowej. Po zakończeniu wojny budynek synagogi służył jako magazyn zbożowy. Po gruntownej przebudowie, zmianie układu wnętrz oraz wyglądu zewnętrznego obecnie mieści Miejską Bibliotekę Publiczną.

wk

• Region