Wytrop tętniaka, zanim Cię znienacka zabije

Na Podkarpaciu tętniaka mózgu ma, szacunkowo, 160 tys. osób. Co roku tętniak pęka 200 osobom, tylko 60 z nich wróci do normalnego życia.

– Ryzyko pęknięcia tętniaka mózgu zwiększa nieleczone ciśnienie tętnicze, nadużywanie alkoholu i (aż 4-krotnie!) palenie tytoniu. Jego pęknięciu towarzyszy gwałtowny, silny ból głowy, określany przez chorych jako „najsilniejszy w życiu”. Mogą też pojawić się nudności, wymioty i światłowstręt. Często dochodzi także do utraty przytomności. Może to spowodować poważne zaburzenia świadomości albo niedowład, a w wielu przypadkach śmierć – mówi dr n. med. Jan Flakiewicz, konsultant wojewódzki w dziedzinie neurochirurgii, ordynator oddziału neurochirurgii i neurotraumatologii Szpitala Wojewódzkiego nr 2 w Rzeszowie.

W 90 proc. przypadków pierwszym namacalnym objawem jest właśnie pęknięcie tętniaka (czyli wylew krwi do przestrzeni otaczających mózg lub do samego mózgu) i związane z nim dolegliwości (ból, nudności, wymioty i światłowstręt, utrata przytomności).

– Rocznie u 200 osób na Podkarpaciu tętniak pęka. 25 proc. z tej liczby umiera w ciągu doby, 45 proc. umiera w ciągu miesiąca lub zostaje kaleką, a tylko 30 proc. wraca do normalnego życia – mów dr Flakiewicz.

Zwróć uwagę na objawy
Duże tętniaki mózgu jeszcze przed pęknięciem mogą powodować napady padaczkowe i objawy podobne do guza mózgu (niedowłady, pulsujące bóle głowy, zaburzenia funkcjonowania nerwów czaszkowych). Takie objawy powinny zawsze skłaniać do wizyty u neurologa. Najczęściej jednak pękają niezdiagnozowane tętniaki, których przyczyną pęknięcia może być większy wysiłek lub stres powodujący duży skok ciśnienia. Warto poznać „wroga”, bo wtedy możemy bardziej na siebie uważać: skrupulatnie mierzyć ciśnienie, prowadzić zdrowy, aktywny tryb życia, nie uprawiać sportów wysiłkowych (siłownia, dźwiganie ciężarów, wyczynowe bieganie).

Gdzie szukać przyczyn?
Przyczyną powstawania tętniaków jest przede wszystkim nieleczone nadciśnienie tętnicze i miażdżyca naczyń (uszkodzenie ściany naczyń w wyniku odkładania się w nich cholesterolu). Równie istotna jest genetyka (przypadki choroby w rodzinie). Przyczyną powstawania tętniaków jest także choroba Marfana charakteryzująca się zaburzeniem wytwarzania kalogenu, z którego zbudowane są tętnice oraz choroba tkanki łącznej (zespół Ehlersa Danlosa), która prowadzi do osłabienia ścian naczyń krwionośnych. Zagrożenie tętniakami rośnie też wraz z wiekiem. Rozwój tętniaków bardzo przyśpiesza palenie papierosów.

Anna Moraniec

• Zdrowie i Uroda