Za nieumyślny błąd lekarzy czeka więzienie?

PODKARPACIE. Przeprowadzona w pośpiechu nowelizacja kodeksu karnego to bubel prawny, który zniechęci chirurgów do ryzykownych operacji ratujących życie.

Chodzi o zmiany artykułu 155, przewidujące zaostrzenie kar więzienia za nieumyślne spowodowanie śmierci. Z tego artykułu często odpowiadają  bowiem lekarze oskarżani o błąd medyczny. Dotychczasowy wymiar kary wynosił od 3 miesięcy do 5 lat, po nowelizacji minimalny wymiar kary wyniesie rok, maksymalny – dziesięć lat, ale tylko jeśli w wyniku nieumyślnego działania śmierć poniesie jedna osoba. Jeśli więcej – sąd, uznając winę oskarżonego, będzie musiał wymierzyć minimum dwa lata więzienia (maksymalnie piętnaście). To oznacza karę bezwzględnego więzienia (na przykład dla lekarza, który popełni błąd przy porodzie, skutkujący śmiercią matki i dziecka), bo zgodnie z Kodeksem karnym karę pozbawienia wolności w zawieszeniu można zastosować wyłącznie wtedy, gdy nie przekracza ona roku.

Co na tak drastyczne zaostrzenie kar mówią lekarze? „Podwyższenie kar jest uderzeniem w środowisko lekarskie, ponieważ art. 155 kk jest najczęściej stosowanym w sprawach przeciwko lekarzom za błąd medyczny – czytamy w oficjalnym stanowisku wszystkich prezesów Okręgowych Rad Lekarskich w sprawie zmian w Kodeksie karnym. „Podwyższenie wymiaru kar, i co za tym idzie, nacisk ustawodawcy na orzekanie przez sądy kar bezwzględnego więzienia, spowoduje, że lekarze, obawiając się zagrożenia i odpowiedzialności karnej, będą unikali podejmowania jakiegokolwiek ryzyka związanego z wykonywaniem zawodu. Tym samym może to skutkować spadkiem liczby wykonywanych zabiegów medycznych niosących za sobą ryzyko powikłań, ale jednak przede wszystkim mających na celu ratowanie życia człowieka”. – Podpisuję się pod nim obiema rękami choć osobiście uważam, że stanowisko powinno być mniej wyważone. Ryzyko od zawsze było wpisane w nasz zawód i często z tego powodu przybywało  nam siwych włosów.  Każde ryzyko ma jednak swoje granice i jeżeli w podświadomości będziemy mieć, że w każdej chwili, nawet za nieumyślny błąd  możemy trafić do więzienia, nikt nie będzie chciał go podejmować. Zabiegów innowacyjnych zaś podejmą się tylko szaleńcy. Takie podejście ustawodawcy sprawi więc, że większość kolegów bardziej powściągliwie będzie podejmować decyzje i ryzyko związane nie tylko z dziedzinami zabiegowymi jak kardiochirurgia, czy neurochirurgia, ale i zachowawczymi   – mówi dr n. med. Wojciech Domka, prezes Okręgowej Izby Lekarskiej w Rzeszowie.  I dodaje, że sposób  w jaki zmiany są  procedowane, niemal jednoosobowo, bez zasięgnięcia opinii ekspertów czy środowiska, którego to  żywotnie dotyczy „woła o pomstę do nieba”.

QWedług lekarzy, na pewno zniechęci to medyków do podejmowania pracy np. w SOR czy izbach przyjęć, a także podejmowania specjalizacji  zabiegowych. Wykonywanie zawodu staje się w świetle nowych przepisów po prostu niebezpieczne dla lekarzy.

Prawnicy również nie mają wątpliwości, że zmiana w artykule 155 Kodeksu karnego będzie mieć kolosalne znaczenie. – Samo zagrożenie karą pozbawienia wolności może być dla lekarzy poważnym obciążeniem psychicznym. Kara zaś może wykluczyć  z życia społecznego, złamać karierę.  To złe posunięcie. Nieumyślnego błędu medycznego nie można zrównywać z pospolitym choć niezamierzonym przestępstwem. Poza tym jeżeli podwyższa się górną granicę kary powinno obniżyć się dolną, by sądy orzekając mogły indywidualnie podejść do sprawcy zdarzenia – mówi Marek Kasza, adwokat z Rzeszowa. 

Mecenas nie rozumie też jak można było nanieść na przepisy prawa 200 poprawek w ciągu dwóch dni, nie korzystając przy tym z pomocy ekspertów, chociażby profesorów prawa. Dodaje też, że sędziowie nie będą mieć przymusu bezwzględnego więzienia, w przypadku nieumyślnego spowodowania śmierci jednej osoby. Sąd może bowiem nadal wymierzyć karę więzienia w zawieszeniu, jeśli nie jest ona wyższa niż rok, czyli 12 miesięcy. Sąd nie będzie mógł jednak orzec kary w zawieszeniu w przypadku np. położników, jeśli dowiedziony błąd medyczny będzie skutkował śmiercią i matki i dziecka. W tym przypadku minimalny wymiar kary ma wynosić dwa lata. Co prawda w Kodeksie karnym jest przewidziana instytucja nadzwyczajnego złagodzenia kary, ale po nowelizacji sąd będzie mógł z niej korzystać tylko wtedy, gdy wnioskować będzie oto… prokuratura.

Anna Moraniec

• Region