Zbyt późna diagnostyka skutkuje amputacją nóg

KRAJ, PODKARPACIE. W Polsce amputacje kończyn dolnych przeprowadza się nawet 7 razy częściej niż np. w Holandii.

Polska jest jedynym krajem Unii Europejskiej, w którym liczba amputacji wzrasta. Przypada u nas średnio 7 amputacji na 100 tys. mieszkańców, podczas gdy biorąc pod uwagę te same wskaźniki, w Dani są to 2, a w Holandii 1 amputacja. W 2012 roku amputowano 12 tys. stóp – to tak jakby w ciągu jednego roku kończynę stracili wszyscy mieszkańcy Sędziszowa Młp.

Główną przyczyną amputacji jest miażdżyca, szczególnie, gdy połączona jest z cukrzycą. Wśród czynników ryzyka są m.in. płeć (częściej chorują mężczyźni), wiek – powyżej 50. roku życia, nadciśnienie. Palenie papierosów zwiększa ryzyko zachorowania 2 do 5 razy, a cukrzyca trzy – czterokrotnie. Choroby naczyniowe niosą też ze sobą sześciokrotnie większe ryzyko zgonu z powodu chorób serca. Miażdżycę jednak kojarzy się tylko z chorobami serca. Niestety, jednym z jej dramatycznych objawów, często niezauważanym, jest choroba naczyń obwodowych. A to właśnie miażdżyca naczyń ma najbardziej dramatyczny przebieg. Nieleczona prowadzi do powikłania, jakim jest krytyczne niedokrwienie kończyn (KNK).

Zbyt późna diagnostyka
– Chorzy, zbyt późno zgłaszając się do lekarza nie dają sobie szansy na uratowanie kończyny. Właśnie dlatego tak ważne jest, aby pacjenci zaczęli zwracać większą uwagę na pierwsze symptomy chorób naczyniowych oraz częściej korzystali z badań diagnostycznych – tłumaczy dr n. med. Adam Uryniak, ordynator Rzeszowskiego Centrum Chirurgii Naczyniowej i Endowaskularnej PAKS IX.

Na co zwrócić uwagę? – Pierwsza postać, zwana chorobą wystaw sklepowych, objawia się tzw. chromaniem przestankowym. Chory odczuwa ból mięśni poniżej zwężenia lub niedrożności naczynia po przejściu określonego dystansu. Odczuwa też kłucie, kurcze, zmęczenie łydek, ud i pośladków. Efektem choroby u mężczyzn może być także impotencja – tłumaczy lekarz.

Do rozpoczęcia diagnostyki w razie braku objawów lekarza powinny skłonić czynniki ryzyka u osób powyżej 50. roku życia, a po 70. roku życia powinno być wykonywane standardowo badanie tętna na stopach oraz tzw. współczynnika kostka-ramię, co pozwala ocenić stopień zagrożenia kończyny krytycznym niedokrwieniem (jego efektem jest przewlekły spoczynkowy ból, któremu może towarzyszyć owrzodzenie kończyny lub jej martwica, oznaczająca konieczność amputacji).

Anna Moraniec

• Rzeszów