Źle leczona cukrzyca prowadzi do ślepoty

Jednym z organów, w którym pojawiają się powikłania cukrzycy jest narząd wzroku.

Po 15 latach choroby około 2 proc. pacjentów będzie niewidomych, a u ok. 10 proc. rozwinie się ciężkie uszkodzenie wzroku. Po 20 latach u więcej niż 75 proc. pacjentów rozwinie się któraś z form retinopatii cukrzycowej, która obok obrzęku plamki stanowią u chorujących na cukrzycę jedną z najczęstszych przyczyn utraty wzroku.

– Powikłania obejmują m.in. uszkodzenie siatkówki, nazywane retinopatią cukrzycową, wraz z jej centralną częścią nazywaną plamką żółtą – makulopatia cukrzycowa, cukrzycowy obrzęk plamki. Zmiany te rozwijają się wprost proporcjonalnie do czasu trwania cukrzycy oraz zależnie od jej typu. Po 20 latach trwania cukrzycy stwierdza się je u prawie wszystkich chorych na cukrzycę typu 1. Zaś u 60 proc. osób chorych na cukrzycę typu 2 retinopatię rozpoznaje się już w momencie rozpoznania choroby. Podstawowe znaczenie w patogenezie mają hiperglikemia i nadciśnienie tętnicze – mówi Katarzyna Rusin-Kaczorowska, specjalista chorób oczu z Visum Clinic w Rzeszowie.

50 tys. diabetyków powoli traci wzrok
Ostrożnie można szacować, że w Polsce cukrzycowy obrzęk plamki występuje u około 1-3 proc. chorujących na cukrzycę, co daje odpowiednio szacunkową, uśrednioną liczbę ok. 50 tys. chorych. Atakuje w większości młodą populację pacjentów, którzy po utracie wzroku stają się niezdolni do pracy. Dopóki widzenie jest stosunkowo dobre (stadium łagodne  występuje u ok. 60 proc. chorych), pacjenci ci nie podejmują działań diagnostyczno-terapeutycznych. Brak włączenia leczenia w odpowiednim stadium choroby może skutkować ślepotą.

Nie daje objawów
Retinopatia cukrzycowa w początkowym okresie rozwoju pozostaje zupełnie bezobjawowa. Nie powoduje ona ani pogorszenia widzenia, ani tym bardziej dolegliwości bólowych. Jej rozpoznanie możliwe jest wyłącznie w trakcie specjalistycznego badania okulistycznego.

W przypadku bardziej zaawansowanych stadiów retinopatii zwykle następuje stopniowe pogorszenie ostrości wzroku, dodatkowo chory może zauważyć „męty” w polu widzenia lub zaburzenia widzenia polegające na wykrzywianiu się linii prostych i braku możliwości czytania. U niektórych pacjentów może jednak dojść do nagłej utraty widzenia – mówi nasz ekspert.

Postępowi retinopatii cukrzycowej sprzyjają: ciąża, okres dojrzewania płciowego, operacja zaćmy. Czynnikami sprzyjającymi rozwojowi makulopatii cukrzycowej są: długo trwająca, nierozpoznana lub źle leczona cukrzyca, stężenie hemoglobiny glikowanej wyższe niż 7,5 proc., gwałtowne, duże wahania stężenia glukozy we krwi, podwyższone ciśnienie tętnicze krwi, zbyt wysokie stężenie tłuszczy we krwi (HDL, cholesterol), otyłość, przyjmowanie niektórych leków.

Anna Moraniec

• Zdrowie i Uroda