Żyć dłużej i w zdrowiu

RZESZÓW. Konferencję „Edukacja w prewencji chorób cywilizacyjnych” połączono z otwarciem Wydziału Medycznego na WSIiZ i warsztatami dla nauczycieli i młodzieży.

Nauczyciele szkół ponadgimnazjalnych i maturzyści wzięli udział w I Konferencji Naukowo-Szkoleniowej „Edukacja w prewencji chorób cywilizacyjnych” połączonej z oficjalnym otwarciem Wydziału Medycznego i dniem otwartym kierunków tego wydziału. Spotkanie odbyło się w Centrum Edukacji Międzynarodowej w kampusie WSIiZ w Kielnarowej. Patronat objęło Podkarpackie Kuratorium Oświaty.

Konferencja rozpoczęła się multimedialną prezentacją Wydziału Medycznego WSIiZ. – Wiek XXI to wiek biologii i medycyny. Nauka zrozumiała, że to człowiek jest najważniejszy. Wszyscy chcemy żyć dłużej i unikać chorób, stąd duży nacisk na nauki o zdrowiu – rozpoczął konferencję dr Wergiliusz Gołąbek, prorektor WSIiZ ds. Rozwoju i Współpracy.

Dr n. med. Ryszard Palczak, dziekan Wydziału Medycznego WSIiZ podkreślił dwa filary medycyny. – Pierwszy to medycyna naprawcza, a drugi to medycyna zapobiegawcza. Tą drugą zajmują się wydziały medyczne takie jak w Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie. Tu młodzież uczy się profilaktyki i zdrowego trybu życia – powiedział dr Ryszard Palczak.

Jak uniknąć miażdżycy?
Jako pierwszy prelegent wystąpił prof. zw. dr hab. n. med. Jan Gmiński, kierownik Katedry Zdrowia Publicznego, Dietetyki i Chorób Cywilizacyjnych WSIiZ, przewodniczący komitetu naukowego konferencji, z wykładem „Cholesterol – wróg, czy przyjaciel”. Zauważył, że choroby układu krążenia są główną przyczyną zgonów w krajach rozwiniętych. Podłożem morfologicznym większości z nich jest miażdżyca tętnic. Proces chorobowy naczyń prowadzi do niedokrwienia narządów zaopatrywanych przez nie.

– Badania naukowe nad miażdżycą tętnic trwają od ponad 150 lat. Spośród wielu teorii etiopatogenetycznych najlepiej udokumentowaną jest teoria lipidowa, podkreślająca rolę cholesterolu zawartego w osoczu krwi w rozwoju blaszki miażdżycowej – zaznacza prof. Gmiński – Epidemiolodzy wyodrębniają ponad 200 czynników ryzyka miażdżycy tętnic. Obejmują one nieprawidłowy styl życia (m.in. dietę bogatą w kalorie i tłuszcze, palenie tytoniu, siedzący tryb życia), a także zaburzenia biochemiczne i fizjologiczne (m.in. podwyższone stężenie cholesterolu i triglicerydów w osoczu krwi, nadciśnienie tętnicze, trzewna dystrybucja tkanki tłuszczowej) oraz czynniki genetyczne.

Jak podkreślił naukowiec, wspólną drogą końcową ich patogennego oddziaływania w procesie miażdżycowym jest uszkodzenie komórek śródbłonka naczyniowego – największego gruczołu dokrewnego w organizmie człowieka.

– Miażdżyca tętnic jest wyjątkowo podstępna. Rozwija się bezobjawowo przez dziesiątki lat, zadając śmiertelny cios w formie zawału serca lub udaru mózgu. Badania wykonane w ostatnich latach wskazują na skuteczne możliwości spowolnienia, a nawet odwrócenia procesu miażdżycowego. Skuteczna prewencja to zdrowy styl życia rozpoczęty od najmłodszych lat. Ogromne znaczenie ma edukacja żywieniowa oraz promowanie aktywności ruchowej – podkreśla prof. Gmiński.

Narkotyki i inne ryzykowne zachowania młodzieży
O ryzykownych zachowaniach seksualnych mówił dr n med. Ryszard Palczak z WSIiZ. Przedstawił niepokojące dane: porody nastolatek wynosiły w 2001 r. ponad 7% ogólnej liczby porodów i liczba ich z każdym rokiem wzrasta, najmłodsza ciężarna liczyła 12 lat, statystyki dotyczące chorób przenoszonych drogą płciową wskazują, że 25% zakażonych dotyczy ludzi młodych do 25. roku życia.

O problemie toksykomani wśród młodych ludzi mówiła prof. Zofia Olszowy z WSIiZ o raz z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, w wykładzie „Browar, trawa – moda, czy droga w nicość”. – Największym problemem wśród młodzieży jest nadużywanie alkoholu, który bywa zastępowany o wiele bardziej toksycznymi zamiennikami – alkoholem metylowym, glikolem metylenowym czy izopropanolem. Coraz więcej nieletnich pali tytoń. Poważny, narastający problem społeczny stanowią też narkotyki: amfetamina, marihuana, exstasy, LSD i grzybki halucynogenne znajdują się w czołówce substancji nadużywanych przez nieletnich. Dużą popularność zdobyły tzw. dopalacze, będące alternatywą twardych narkotyków – podkreśla prof. Olszowy.

W związku z różnorodnością środków odurzających, WHO wprowadziło pojęcie holistycznie toksykomania. Jest to nadmierne okresowe lub systematyczne przyjmowanie i nadużywanie środków leczniczych lub innych preparatów naturalnych, syntetycznych, odurzających i nieodurzających. Środki te działają pobudzająco lub relaksująco i zawsze są szkodliwe dla zdrowia. Ciągła intoksykacja substancjami psychoaktywnymi, szczególnie w okresie wzrostu i rozwoju, niesie poważne konsekwencje zdrowotne oraz społeczne.

„Czy uprawianie sportu jest bezpieczne” – na to pytanie odpowiedział na pytanie Krzysztof Wróbel z WSIiZ. – Obecni 30-40 latkowie byli jako dzieci o ok 15% sprawniejsi niż dzisiejsze młode pokolenie – mówił o niepokojących danych dotyczących młodych ludzi.

Warsztaty dla uczniów
Tematyka konferencji została wybrana nieprzypadkowo, bowiem choroby cywilizacyjne, zwłaszcza układu krążenia i nowotwory są problemem epidemiologicznym w krajach wysokorozwiniętych, a kształtowanie nawyków prozdrowotnych powinno rozpocząć się już na najwcześniejszych etapach edukacji. Kluczowe znaczenie w tym zakresie odgrywają nauczyciele, którzy mogą, w umiejętny sposób wprowadzić zagadnienia związane ze skuteczną profilaktyką.

Równolegle z konferencją, maturzyści uczestniczyli w warsztatach przygotowanych w ramach każdego kierunku Wydziału Medycznego WSIiZ. Na warsztatach związanych z kosmetologią uczniowie dowiedzieli się m.in., jak pielęgnować młodą cerę. Zobaczyli, jak przeprowadza się zabieg mikrodermabrazji diamentowej. Na warsztatach promujących fizjoterapię maturzyści zapoznawali się z tematem profilaktyki urazów narządu ruchu. Dużym zainteresowaniem cieszyły się również warsztaty promujące nowy kierunek WSIiZ – dietetykę. Młodzież uczyła się rozpoznawać niebezpieczne dodatki do żywności.
Partnerem Konferencji jest Visum Clinic.

am

• Rzeszów